Cảnh báo tình trạng phát tán sách, tài liệu có nội dung sai lệch, xấu độc

Các tài liệu này không chỉ tồn tại dưới dạng sách in mà còn được phát tán dưới nhiều hình thức như sách điện tử (ebook), tệp PDF, sách nói (audiobook), video giới thiệu sách, bài viết "review", podcast, bài đăng trên mạng xã hội hoặc các đường liên kết chia sẻ trong những hội, nhóm kín.

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, đây là một trong những phương thức mà các đối tượng chống đối, cơ hội chính trị lợi dụng nhằm từng bước truyền bá các quan điểm sai trái, tác động đến nhận thức của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên - nhóm thường xuyên tiếp cận Internet và mạng xã hội nhưng chưa có nhiều kỹ năng kiểm chứng, sàng lọc thông tin.
Thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó nhận diện
Các tài liệu có nội dung xấu độc hiện nay thường không được thể hiện một cách công khai hay cực đoan mà được ngụy trang dưới nhiều hình thức nhằm tạo sự tin tưởng đối với người đọc.
Một thủ đoạn phổ biến là trộn lẫn thông tin đúng với thông tin sai lệch. Các đối tượng sử dụng những sự kiện lịch sử, nhân vật hoặc tư liệu có thật làm nền, sau đó thêm thắt các chi tiết chưa được kiểm chứng, cắt xén bối cảnh hoặc suy diễn theo ý đồ chủ quan nhằm dẫn dắt người đọc đến những nhận thức sai lệch.
Nhiều ấn phẩm còn sử dụng các tiêu đề mang tính kích thích sự tò mò như: "Sự thật chưa từng được công bố", "Bí mật lịch sử", "Góc khuất của...", "Điều mà sách giáo khoa không nói"... Qua đó từng bước lồng ghép những quan điểm xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước hoặc kích động tư tưởng cực đoan.
Bên cạnh đó, các đối tượng còn lợi dụng sức lan tỏa của mạng xã hội bằng cách xây dựng nhiều tài khoản Facebook, TikTok, YouTube hoặc các hội, nhóm trực tuyến để đăng tải video giới thiệu, đánh giá (review), tóm tắt nội dung sách theo hướng tích cực nhằm tạo cảm giác khách quan, từ đó dẫn dắt người xem tìm đọc hoặc tải về các tài liệu có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Đáng chú ý, nhiều nội dung còn được cắt ghép thành các video ngắn, hình ảnh, infographic hoặc trích dẫn một phần, làm thay đổi bản chất của sự việc, khiến người xem dễ hiểu sai nếu không tiếp cận đầy đủ bối cảnh và nguồn thông tin chính thống.
Nhiều vụ việc đã được cơ quan chức năng xử lý
Thời gian qua, các cơ quan bảo vệ pháp luật đã phát hiện và xử lý nhiều trường hợp lợi dụng hoạt động xuất bản và không gian mạng để phát tán thông tin, tài liệu có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Theo thông tin công khai từ Cơ quan An ninh điều tra Công an thành phố Hà Nội, ngày 02/7/2026 và 07/7/2026, cơ quan này đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Thành Nam và Trần Việt Anh để điều tra về hành vi "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" theo Điều 117 Bộ luật Hình sự. Theo thông tin do cơ quan điều tra công bố, vụ án liên quan đến việc làm, tàng trữ, phát tán nhiều video cùng cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" và các tài liệu khác phục vụ công tác điều tra.
Đây là vụ việc cho thấy các cơ quan chức năng đang kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng hoạt động xuất bản và Internet để phát tán thông tin, tài liệu có dấu hiệu vi phạm pháp luật, góp phần bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội.
Trong lĩnh vực quản lý xuất bản, Cục Xuất bản, In và Phát hành cũng đã nhiều lần yêu cầu xử lý, thu hồi các xuất bản phẩm vi phạm quy định của Luật Xuất bản, qua đó khẳng định mọi xuất bản phẩm lưu hành tại Việt Nam đều phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về nội dung, trình tự xuất bản và phát hành.
Mục đích của việc phát tán các tài liệu xấu độc
Việc phát tán các sách, tài liệu có nội dung sai lệch không đơn thuần nhằm mục đích kinh doanh hay thu lợi nhuận.
Mục tiêu sâu xa của các đối tượng là từng bước tác động đến nhận thức xã hội; làm cho người đọc hoài nghi các nguồn thông tin chính thống; xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành quả cách mạng; làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và các cơ quan công quyền; kích động tư tưởng cực đoan; chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; gây tâm lý hoang mang trong xã hội.
Đây là phương thức tuyên truyền diễn ra âm thầm, lâu dài nhưng có khả năng tác động mạnh đến nhận thức nếu người tiếp cận thiếu kỹ năng kiểm chứng và chọn lọc thông tin.
Công an xã Trà Giang khuyến cáo Nhân dân
Trước diễn biến phức tạp của tình trạng phát tán sách, tài liệu có nội dung sai lệch, xấu độc trên không gian mạng, Công an xã Trà Giang đề nghị mỗi người dân nâng cao tinh thần cảnh giác; chỉ tiếp cận và sử dụng các xuất bản phẩm do các nhà xuất bản và đơn vị phát hành hợp pháp cung cấp; không mua, tải về, lưu trữ hoặc chia sẻ các tài liệu không rõ nguồn gốc, chưa được kiểm chứng hoặc có nội dung xuyên tạc lịch sử, kích động, bôi nhọ tổ chức, cá nhân, chống phá Nhà nước. Khi phát hiện tài liệu hoặc hành vi phát tán thông tin có dấu hiệu vi phạm pháp luật, người dân cần chủ động thông báo cho cơ quan Công an hoặc chính quyền địa phương để kịp thời xác minh, xử lý theo quy định.
Đối với các bậc phụ huynh, cần quan tâm định hướng việc đọc sách và sử dụng Internet của con em; hướng dẫn lựa chọn các xuất bản phẩm chính thống, có giá trị giáo dục; đồng thời trang bị kỹ năng nhận diện và kiểm chứng thông tin để hình thành thói quen tiếp cận thông tin một cách có chọn lọc, không tin theo hoặc chia sẻ các nội dung chưa được xác thực.
Các nhà trường và cơ sở giáo dục cần tăng cường giáo dục truyền thống lịch sử, lòng yêu nước, ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng sử dụng Internet an toàn; lồng ghép tuyên truyền về Luật Xuất bản, Luật An ninh mạng và kỹ năng nhận diện thông tin sai sự thật trong các hoạt động giáo dục phù hợp; phối hợp chặt chẽ với gia đình và lực lượng Công an trong việc phát hiện, định hướng và giáo dục học sinh, sinh viên có biểu hiện tiếp cận hoặc chia sẻ các tài liệu vi phạm pháp luật.
Các cơ quan, đơn vị, tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về phương thức, thủ đoạn lợi dụng hoạt động xuất bản và không gian mạng để phát tán thông tin xấu độc; phát huy hiệu quả của hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử và các trang mạng xã hội chính thống trong việc lan tỏa thông tin tích cực, góp phần đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Mỗi người dân hãy trở thành một "bộ lọc thông tin" có trách nhiệm, chủ động kiểm chứng trước khi tiếp nhận hoặc chia sẻ bất kỳ thông tin nào trên không gian mạng, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, bảo vệ các giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc và giữ vững an ninh, trật tự trên không gian mạng.